‘Gewoon tegen de muur op het Hemelse Plein’* (trailer reeks ‘Hemelvaarten’)

‘Gewoon tegen de muur op het Hemelse Plein’ is de trailer voor een reeks post mortem onthullingen en inzichten-achteraf, opgetekend uit de mond van ‘hen die ons reeds voorgingen’.In de sporen van Vonnegut (kwaadwillenden spreken van plagiaat, nouja) werkt de auteur zich keer op keer door tot bij de hemelpoort. De daarvoor noodzakelijke bijna-dood-ervaringen houdt hij – anders dan Kurt – liever in eigen regie, zonder de charlatan dr. Jack Kevorkian met zijn regelmatig haperende onvrijwillige euthanasie bij Amerikaanse terdoodveroordeelden. Nee, de zelf kwistig gehanteerde eigen insulinepen voert hem dra door de betegelde hemelse gang richting christelijk-joods hiernamaals, de slim bijgestoken zoete koekjes staan daarna in voor een nipte terugtocht.Afwijkend van Kurt V. maakt de auteur melding van een lawaaiige, drekkig-vochtige en donkere roundabout met aan Hemelpoortkant flarden van zoetgevooisd tweestemmig gezang en wierook, van de bruisende overkant overstemd door heavy metal, de hete geur van verschroeiing en van joints.Glibberend over kaarsvet, injectienaalden en wegwerpdoekjes overweldigt hem op dit schaars verlichte plein de informele economie van het gevleugelde dienstverlenend personeel. Eeuwig vaste aanstellingen zitten er voor hen niet in, aan weerskanten niet. Wel is er wekelijks een individuele beoordeling via ingezamelde punten voor cliënttevredenheid. Buiten de poorten bieden ze allerlei dubieuze … Lees meer

‘M = Man (kan ook zijn: Moeder); V = Vrouw (kan ook zijn: Vader)’ – Tussen ponskaart en voorpaginanieuws

‘M = Man (kan ook zijn: Moeder); V = Vrouw (kan ook zijn: Vader)’ biedt een doorkijkje in de keuken van grootschalige dataverzameling en bijbehorende statistiek. In hoeverre liggen miscommunicatie, meet-, kodeer-, pons- en tikfouten, de handling van missings en ongelukkige datatransformaties unintended en unconscious ten grondslag aan op het eerste oog baanbrekende inzichten? Worden de eigenaardigheden van de moderne onderzoekstechnologie onverhoeds tot verklarende factor met bewezen significantie? En worden vervolgens uit correlaties ondoordacht conclusies getrokken van het type oorzaak-gevolg, liefst ook nog met een bij de naïeve verwachtingen van de auteur passende verklaringsrichting? Wat te doen als collega X nachtenlang heeft zitten ploeteren op de moeilijk te interpreteren analyseresultaten van een bij nader inzien verkeerd genummerde serie variabelen en de uitkomsten moeizaam, maar fantasierijk van interpretaties heeft voorzien terwijl het budget voor het project intussen al ruim is overschreden? Shit happens. Onthullingen en bekentenissen dus dit keer tussen ponskaart en voorpaginanieuws. Een voorwaar gedurfd ondernemen! Hou u vast. Standaard weten ouders uit de wake middle class, vaak geïnformeerd door een soort reclamefolders van hun school, dat die school betere resultaten haalt dan een school verderop. Ze wordt ‘daarom’ ook bezocht door ‘beter’ publiek. Dat na statistische correctie voor dat publiek de … Lees meer

‘Net niet zalig verklaard’

In ‘Net niet zalig verklaard‘ (een wel erg verlaat in memoriam, steunend op een dramatisch verbleekt en grotendeels verdrongen geheugen) pogen vele familieleden mamma Martha gezond te bidden. Een kankergezwel aan haar dijbeen wordt wel heel fors bestraald in het ziekenhuis van Heerlen. Ze vreest terecht haar eigen einde, na het zojuist nog intens begeleide ziekbed van zowel haar eigen als haar schoonmoeder, ook al kankerslachtoffers. Haar broertje, oom Carel maakt een dappere noveen naar De Sterre der Zee in Maastricht, waar hij op de koffie bij zijn schoonzusje niet durft te gaan zitten, bang dat hij dan niet meer verder kan. Broer Giel kostert luidkeels Jezus en vooral Maria haast vloekend het vuur na aan de schenen, met achter zich zijn neefjes, knielend op de altaartrappen.De nonnen van het Heerlense ziekenhuis zetten de beide zoontjes op het spoor van hun overleden baas, de dorpsarts Frans de Wever: mocht op diens voorspraak een ongeneeslijk zieke op voorbede van deze dorpsjongetjes worden gered, dan is er een heus dossier voor zijn Roomse zaligverklaring! Het wil niet baten, het één noch het ander.Broer Hein doneert ‘voor studie van de jongens’, het oudste zoontje verzamelt voor de hemelse zekerheid tig volle aflaten en vraagt … Lees meer

‘De genade van het woonadres’

In ‘De genade van het woonadres’ verzorgt oma Mina begin jaren dertig tijdelijk haar zieke vader Kutsch in zijn woonhuis in het Duitse deel van Vaals, nog geen twintig meter voorbij de Nederlandse grens. Haar oudste zoon Leo bezoekt daardoor noodgedwongen de leerjaren drie en vier van de deutsche Grundschule; voordien en nadien zat hij op de min of meer Nederlandstalige Aloysiusschool, vijf minuten lopen aan Nederlandse kant. Met dan eigenlijk alleen lager onderwijs (dertiger jaren: pa Peter werkloos, wel ULO-advies maar centjes binnenhalen heeft voorrang) heeft werk-zoeken hoogste prioriteit. Omdat hij in een grensstreek woont verplicht de vooroorlogse Nederlandse overheid hem tot werk zoeken in Duitsland. Met een Duitse moeder, een halve loopbaan in het Duitse basisonderwijs en met als thuistaal het Akense dialect treedt hij eind 1939 aan voor zijn Nederlandse dienstplicht aan de Hollandse kust. Verloven worden meteen al ingetrokken en zullen dat blijven tot de Duitsers binnenvallen; het koude angstzweet druipt van de verzonden briefkaarten naar zijn Vaalser kameraden van de Katholieke Jonge Werkman. In zijn naïviteit vraagt hij hen eerst nog om een bestuursvergadering uit te stellen tot hij weekendverlof zal hebben.Daadwerkelijk geschoten vanaf zijn luchtafweergeschut, dat heeft hij dus nooit. De eerst overkomende Duitse … Lees meer

‘Zeeën van zaad’

In ‘Zeeën van zaad’ geeft de auteur er straks rekenschap van dat zo te zien uitgehongerde en deels kaalgeharste Siberische meiden menige uitgebluste relatie alhier behoeden voor fatal tensions dankzij de digitalisering en de moderne media. Zo goed als onbaatzuchtig en met volle fysieke inzet weten zij de hormonale stress ook op geanonimiseerde afstand af te laten vloeien. Maar: moet nu heus alle overwinst van hun digitale toegankelijkheid naar de rekening van Iwan die door alle kortdurende inzetbaarheid voornamelijk gestresst bezig is met de selectie van nieuwe medewerksters en zo niet aan duurzame nazorg toekomt? Valt er door alle anoniem toegeschakelden die min of meer kampen met zich herhalende wroeging, alsnog iets goed te maken, rechtstreeks naar die kortdurend geadoreerde meiden zelf? Hun inzet is immers, meer nog dan die van profvoetballers, sterk begrensd door zeg maar levensfasen: wat moeten ze verderop in hun leven, als hun voornamelijk fysieke ruilwaarde is weggekwijnd? Een stiekeme pornotax, taboedoorbrekend en emancipatoir geframed, pragmatisch-feministisch ingekleurd? Of zomaar, eerlijke alternatieve ruilhandel op zijn Bonoboos, maar dan meer uitgesmeerd in de tijd? Boetedoening alhier in de vorm van een persoonlijk leninkje bij wijze van aflaat voor startend kleinschalig ondernemerschap, daarginds op de afgelegen toendra, zo na … Lees meer

‘De nacht dat de bovengrens omlaag kwam, of eigenlijk: omhoog’

In ‘De nacht dat de bovengrens omlaag kwam, of eigenlijk omhoog’ steeg het Normaal Amsterdams Peil in luttele uren tientallen meters. De auteur waagt zich hier met gepast realiteitsbesef aan wat sommigen als pure science fiction mogen betitelen, maar dat hangt heus nog. In ieder geval werd geen vluchteling noordelijk van Roermond – naar met nu officieel zegt: bij gebrek aan opvangcapaciteit, maar naar men elkaar in het dialect toefluistert: vooral vanwege de uit ruime ervaring gebleken geringe kans op culturele integratie – tijdig toegang gegund tot de zuidelijk gelegen plateaus, toen de voorspelde opwarming van de aarde hem toch nog heel onverwacht en hals over kop hogerop joeg richting Zuiden. Hoe hen tijdig tegen te houden, daarmee was op Europese schaal inmiddels – vanwege onze buitengrenzen – geniepig veel ervaring opgedaan, bijzonder pragmatisch en adequaat. Solidariteit en aardig zijn, dat zijn idealen die op zo’ n moment even aan kant moeten, al is het maar tijdelijk, langer hoeft ook niet. En op nationale solidariteit viel vanuit de voormalige wingewesten sowieso niet te rekenen, dat werd opeens overduidelijk. Met recht kan voortaan gezongen worden dat ‘heel Holland Limburgs lult‘, hoewel het hele begrip Hollands natuurlijk wel in onbruik raakt, soms … Lees meer

‘Langs de rafels van het land’

Je zult als toerist een weekendje Vaals willen doen of een midweek, het regent, het wandelen wil niet zo, Aken en Luik zijn toch verder dan gedacht, zittend achter het huis zijn de vergezichten prettig en er zit nog lekkers in de fles, dan zou je misschien meer willen weten van deze rare uithoek van het land, weten wat daar verderop zoal is gebeurd, aan interessants. Beetje lezen. Wel, voor zulke nieuwgierige streekbezoekers zou je een handzaam boekje willen samenstellen met korte, soms ook minder korte handreikingen voor kennis van de streek, een beetje diepgang, streekgebonden blikverruiming, een net wat andere kijk op wat je zoal ziet, hier. Uw auteur mijmert over de topics voor zo’n boekje. Het zijn er zat. Maar waar te beginnen, of mag het straks ook lukraak? Nog net niet gekroonde keizers en Canadese bevrijders langs de Westwall In ‘Langs de rafels van het land’ ligt de auteur mijmerend tussen kapitaalkrachtige kopers van emotional labor in het verwarmde buitenbad van een luxe bordeel in Lemiers. De kosten declareert hij straks als voorwerk voor wat een handboek voor de zich op de zin van het leven bezinnende weekendtoerist in het Mergelland moet worden. Schuins omhoog over de … Lees meer

‘Smalle kontjes in hemels perspectief’

Kenners van het Darwinisme weten dat de biologische vooruitgang niet uitsluitend gebaseerd is op de selectieve werking van ’the survival of the fittest’. Nee, daar is ook de seksuele selectie: ‘desirable members of the opposite sex possess reproductively valuable assets over which members of the same sex compete’. Plak een halve extra staart aan die van de pauw (tot het arme beest haast niet meer op zijn poten kan staan) en zie hoeveel meer pauwendames zich aanbieden.  Hoe breder het hertengewei, hoe geliefder bij de hertendames, tot de nakomelingen ermee vast komen te zitten tussen het nauwe geboomte.  Ja, nu de wedstrijd voor een eersterij-kaartje in de hemel zinloos lijkt, rest nog slechts de kamp voor verlengde ruilwaarde op de relatiemarkt en voor een alsmaar vooruitgeschoven oude dag. De moderne erfzonde lebbert aan de achterkant van de bovenarm, huist aan de zijkant van het bovenbeen, hangt in wallen onder de ogen en ontneemt de gewrichten en de longen hun souplesse. Er zit niets anders op dan moderne boetedoening, het leven hangt er waarlijk van af.  Modern-religieuze zingeving en boetedoening ‘Smalle kontjes in hemels perspectief’ schetst nieuwste vormen en inhouden van schuldbesef en plichtsbetrachting nadat God nu kennelijk ook zelf het hiernamaals … Lees meer

‘Vols an de Jau’

Wie toeristisch interessant wil overkomen of wie op zijn politieke ‘deliverencies’ wil pochen, die moet ook de durf hebben om zijn reclamefolders zo samen te stellen dat ze passen bij de roze bril van zijn potentiële gasten of achterban. Je hoeft ook niet steeds alles met een kritische blik te beschouwen, je doet er al helemaal niet goed aan, steeds de vuile was buiten te hangen, je mag ook wel eens over de vlekjes heen kijken als je de toestand aantrekkelijk schildert, toch? Dat vinden betrokkenen wel zo prettig in plaats van al dat azijnpisserig inzoomen op wat meneer nu allemaal, sociologisch gezien, weer niet bevalt. We doen voor één keer ons best en laten bij een doorbrekend zonnetje, zachte dauwdruppeltjes en late sliertjes ochtendmist zien hoe mooi het er voor staat in dit toonbeeld van wat lokale politici allemaal weten te bewerkstelligen. Wijnaanplant langs de zuidelijke rand van het Bocholtse plateau ‘Vols an de Jau’ gaat een best-practice local-policy study worden. Daar waar Eiffel en Mergelland elkaar overlappen, geeft zij straks hoog op van de recente bestuurlijke dadendrang die hier een ware eenentwintigste-eeuwse sociaaleconomische transitie inleidde en dit voorstadje van Aken internationale innovatieprijzen opleverde. Het Noord-Hollandse Bergen verbleekte er … Lees meer

‘De sublimering van het mobieltje’ *

In ‘De sublimering van het mobieltje’ onderhoudt de auteur zich op een van zijn waaghalzerige tochten tot bij de hemelpoort met Herr Professor Sigmund F. Die maakt zichzelf ernstige verwijten over het ontbreken van de handy in zijn uiteenzettingen over Es, Ich en Über-Ich. Welke heeft de meeste greep op reëel gedrag, wekt de grootste frustraties en ligt het diepst aan trauma’s ten grondslag? Op de vraag of in toekomstige heruitgaven van zijn werken van een vierdeling sprake zou moeten zijn, suggereert hij liever een tweeluik, waarin de oude trits aan beide kanten figureert: enerzijds het hormonaal-neurale luik, anderzijds het digitaal-synchroniserende luik, elk met hun eigen Es, Ich en Über-Ich. In zijn praatgroep (die onder hemelse huisregels alleen stiekem bijeen kan komen) heeft Herr Professor Doktor van inmiddels afgedane futurologen (die zichzelf overigens ooit een nihilistischer eeuwigheidslot hadden toegedicht) de komst vernomen van geur-apps. Die zullen dan ongemerkt stemmingswisselingen kunnen oproepen en interpersoonlijke afkeer of juist aantrekking. “Entwirren Sie mir bitte dieses Diptychus, diese zweigliedrige dreigeteilte Fenster” geeft hij de auteur als huisopgave mee. Het zal toch heus niet. (mrt’16)

Managementperikelen in het hiernamaals – Petrus wacht op neo-liberalen I *

In ‘Managementperikelen in het hiernamaals – Petrus wacht op neo-liberalen I‘ voelt de auteur zich, bij een van zijn gewaagde tochten tot bij de hemelpoort plots omringd door zwaar gebouwde engelen. Zij pressen hem een zijsteeg in, waar een ouder iemand wacht. Het is Petrus zelf die lucht wil geven aan zijn hemelse managementzorgen. Hem ontglipt, zo fluistert hij achter voorgehouden hand, de span of control. Zijn hulpvraag heeft wel al richting: als namelijk ‘aan schapenkant’ de personele sores in wezen dezelfde is als ‘bij hullie aan de bokkenzij’, waarom dan niet sonderen of er ruimte is voor integraal beheer van het wederzijdse ondersteunend apparaat, hier én ginds? Outsourcing misschien zelfs? Het zijn vragen die volgens hem hoogste prioriteit hebben. Hij wil er het hoogste echalon nog niet mee moeien: ‘Die moet je straks maar confronteren met een fait accompli. Strategisch vooruitdenken is niet hun sterke kant.‘ En als zo een organisatorische reshuffling inderdaad aan de orde is, zo redeneert Petrus verder, hoe dan PR-matig daarmee omgesprongen? Moeten de geesten niet eerst rijp gemaakt worden, desnoods met fake news? Kun je het zo framen dat er toch voldoende draagvlak rest, op zijn minst toch bestuurlijke ruggengraat wordt gemimed, beiderzijds, ten … Lees meer

Een laatste wachtwoord bij euthanasie

‘Een laatste wachtwoord bij euthanasie’ dealt met de afnemende woordenschat van de vrager. Het moet een praktisch handboek worden voor de steeds trager vooruitdenkende en steeds vaker naar woorden zoekende senior. Snelle krimp van het verbale repertoire kan een belangrijke indicatie zijn voor het aanstaande lijden, waarvan de euthanasievrager nou juist verschoond wilde blijven. Op termijn zal zijn of haar hele identiteit vervagen, zijn karakter vervormen, zijn hele voorschoolse disciplinering weer ongedaan raken en daarmee zal vast ook de vraag rijzen, of dit de persoon nog wel is aan wie partner of kinderen zich langer verplicht voelen in hun eerst nog zo meelijdende mantelzorg. Hoe maakt een letterlijk van zijn zinnen beroofde oudere nog duidelijk dat de ‘aan’-knop nu op ‘uit’ mag of zelfs moet? Dat is nog niet zo simpel: juist die vermaledijde communicatieve teruggang kan uiteindelijk de weg afsnijden naar een heldere, actuele wilsbevestiging, voorwaarde voor de juridische afdekking. Of juist omgekeerd, de weg naar een tijdige, geen lang uitstel verdragende ontkenning: de wens is er juist beslist nog niet, de omgeving herinnert zich weliswaar eerdere stellige uitlatingen, denkt in volle overtuiging dat die nu dus ook aan de orde zijn maar de stomme vrager vermag dat niet … Lees meer

De ware bestuurder weet van wanten *

In ‘De ware bestuurder weet van wanten‘ maakt de auteur gewag van een intimiderend onderhoud met Karel de Grote. Op diens weinig beleefde verzoek waagde hij zich andermaal tot bij de hemelpoort. Karel blijkt omgeven door een eigen huismacht van potige engelen met oortjes. Met een bars ‘Noe äffe nit, kinger’ schuift hij een stel kirrende engeltjes in zacht zwart leer aan kant. Uit zijn inleidende vragen maakt de auteur een fikse bezorgdheid op over de Akense Dom. De scheur in de fundering, meteen al door de aardbeving tijdens de bouw , laat hem al duizend jaar niet los. En: ‘Houdt dat veel te zware gewelf het wel? Gaat de metalen noodomspanning niet toch roesten? Ze geven daar beneden aan zulke dingen toch geen ruchtbaarheid, hè, die ösjer Hoddelskriëmer?” Eventuele schadeclaims denkt hij te kunnen deponeren bij de Opdrachtgever van toen: “Dat is dan echt Zijn pakkie-an.” Karel blijkt via-via contact te hebben met een Profeet, zes hemelen verderop. Eigent de Akense Dom zich soms ook voor moskee? Of drastischer nog, moet ook ‘hier in huis’ de Leiding een keer compleet om? “Je hebt dit niet van mij, denk erom.” (*Door de auteur benaderde uitgevers trekken zich in no time … Lees meer

Vrije jongens, aan de kant!

‘Vrije jongens, aan de kant!’ schetst duurzame perspectieven voor de kleinkinderen. Een open-netwerk-formule voor het Rijnlandse verzorgingsmodel bindt, in een calvoliek geïnspireerd ‘contrat social’ haar vrijwillig toegetreden leden aan een combinatie van ijver, ingetogen spaarzaamheid en onderlinge steun. Aangesloten leden (‘sheep’) garanderen grensoverschrijdend elkaars materiële welzijn bij tegenslag of in moeizame levensfasen. Gelukkiger fasen worden daartoe ruim- en koudhartig afgetopt. Grondslag is een substantiële solidarity tax bovenop door nationale overheden verlaagde belastingen. Bestuur en vermogensbeheer liggen bij een ‘verlichte heffe’ van materieel en fysiek onthechten (‘hermits’) die een voltooid leven paren aan een ongeblust creatieve geest. Kinderen van leden treden definitief pas toe na een herhaalde gelofte (‘mitswa’). Latere spijtoptanten ‘brengen meer vreugde aan dan van-meet-af rechtvaardigen’, mits hun bruidsschat de ontbeerde taks plus rente compenseert. Uittreders (‘goats’) wacht het harde neoliberale lot. Uitkoop is geen reële optie. Het MKB laat afweten. (febr’16)

Grof geweld vanaf de lessenaar

Moderne schoolteams wisselen voortdurend van samenstelling, vaak zelfs het hele schooljaar door. Samen met de ruime aanwezigheid van deeltijders leidt dat ertoe dat sommige leerlingen meer moeite hebben om de namen van hun leerkrachten uit het hoofd te leren dan omgekeerd. Zeer divers zijn ook de taakopvattingen van het schoolpersoneel dat voor zichzelf grote autonomie opeist: onderwijsinspecteurs kunnen vaak maar moeilijk voorspellen wat bij benadering de beroepsmatige doelstellingen zijn van het volk waarop zij kwaliteitscontrolerend horen toe te zien. Laat staan dat duidelijk zou zijn welke beroepsvaardigheden zoal wenselijk zijn en dus ook wie je nou eigenlijk ‘bevoegd’ acht en of zo iemand wel reëel existeert op de ontstellend krappe arbeidsmarkt. Vraag is nu of we hier met een recent-dramatische ontwikkeling van doen hebben of dat het vooral schort aan zicht op de historische continuïteit van het fenomeen. Je zou eigenlijk een teletijdmachine moeten hebben voor een valide terugblik. Uw auteur zet een eerste stap middels een speurtocht door zijn eigen geheugen. Voortgezet Lager Onderwijs (VGLO) In ´Grof geweld vanaf de lessenaar´ wordt de psyche van de onderwijzer anno ’55 ontleed (de auteur waagt zich nog niet aan recentere jaren, evenmin aan andere dan de zelf bezochte ‘lagere scholen’). Als … Lees meer

Overdreven heilsverwachtingen; ook in de hemel sterft de hoop het laatst *

Het geloof in een hiernamaals kan vooral terecht-verdrietige mensen grote troost bieden. Hoe het er daar dan zal uitzien, of je er wel door de wierookdampen heen kunt zien, of het wel toegankelijk is voor vrouwen en huisdieren of dat er juist een heel apart type jongedames ruimschoots ter beschikking staat, wat je je moet voorstellen bij een volmaakt lichaam dat je daar schijnt te hebben en of het gebouw wel groot genoeg is om allen te herbergen, ja er zijn flink wat koortsdromen en buitenaardse berichten nodig om op zulke vragen een overtuigend antwoord te kunnen geven. We gaan te rade bij iemand die als geen ander ‘al tijdens zijn leven’ leerde om in zijn omgeving de hoop levend te houden, dwars tegen alle verdrietige rampspoed in en die zich nu genoodzaakt ziet om ook in het hiernamaals de moed erin te houden. Of hij dat ‘in eeuwigheid’ zal volhouden?  Eeuwigdurende aanpassingsproblemen pareren In ‘Overdreven heilsverwachtingen’ her-ontdekt de auteur bij een van zijn hemelvaarten, zijn nauwe zielsverwantschap met Jacob, der Lügner. Die blijkt zich op advies van zijn geestesvader Jurek Becker als vrijwilliger te hebben gemeld voor de zeer moeizame en tijdrovende inburgering van nieuwe hemelbewoners. Ondanks dat Jacob … Lees meer

Katholieke streken onder Gereformeerd gezag

Steek vanuit de Akenerstraat in Vaals twintig meter door naar de Alte Vaalser Straße, en je hebt liefst drie grenzen overschreden: een landsgrens, een gemeentegrens en een parochiegrens. Het huis waar je voor staat is het geboortehuis van oma Kutsch en het was geruime tijd het woonhuis van de vader van uw auteur. Dertig meter terug groeide zijn latere zwager, oom Jozef op, die er op zaterdag het vuur brandend hield bij zijn Joodse buren. Nog weer dertig meter terug ligt achter een woonhuis een oude, onderkomen synagoge. En dan nog weer vijftig meter terug, bij café ‘De Schatüll’ sta je midden in het oude centrum van Vaals, waar op de huidige parkeerplaats de vorige Pauluskerk lag met daaromheen het kerkhof. Op deze kleine afstand voltrok zich ooit de historische ontwikkeling die Vaals bij Nederland deed horen, althans driekwart ervan en die de Duitse parochianen deed scheiden van de Nederlandse. Geleidelijk groeit nu aan de achterkant van Vaalser Quartier de oude Rijksstad Aken aan Vaals vast, of was dat eigenlijk niet al heel lang het geval, psychologisch en cultureel? De Akense grens deelde de Vaalser parochie dwars doormidden‘Katholieke streken onder gereformeerd gezag’ wordt een studie die verhaalt over de kennelijk … Lees meer

Heuse Karels gaan niet zitten mokken; Van het Reve, Marx, May*

De belofte was dat je er ‘in volmaakte staat’ zou verblijven, voor eeuwig gelukkig, zeg maar. Toch geldt dat kennelijk niet voor alle hemelbewoners. Al helemaal niet voor wie er al tijdens zijn aardse leven zijn opdracht in zag, het meest basale format van het aardse bestaan fundamenteel en scherpzinnig te kritiseren of zelfs daarin heldhaftig en manmoedig de juiste en noodzakelijke orde te helpen scheppen. Drie zulke sterke persoonlijkheden treffen we hier aan in een kennelijk hecht teamverband: een hemels driemanschap. Zij spannen stilletjes en in het donker samen tegen de in hun ogen zwaar vervreemdende Hemelse Verhoudingen, op weg naar een ‘notwendiger himmlischer Kladderadatsch’.  Zur himmlisch-zynischen Aufklärung In ‘Heuse Karels gaan niet zitten mokken’ heeft de auteur regelmatig moeite, Karel van het Reve in het halfdonker te onderscheiden van nu eens Karel Marx, dan weer Karl May. Eigenlijk had hij toch alleen om een kort gesprek gevraagd met die eerste, die hem als auteur van alle drie eigenlijk het best beviel. Bij dit zoveelste bezoek aan de hemelpoort treft hij ze liefst gedrieën aan. In een donker hoekje bereiden ze een min of meer gezamenlijk Manifest voor met de werktitel Zur himmlisch-zynischen Aufklärung. Marx‘ basistekst wordt telkens meteen … Lees meer

Twee Heren dienen

Als het aan hen lag en ze werkelijk kwaadwillend zouden zijn, dan zouden grote werkgevers in Aken op elk hen passend moment kunnen besluiten om het ‘perpetuum mobile’ dat zij in hun geheime kluizen bewaarden, in te zetten in hun fabrieken. Dat zou dan wel het einde inluiden voor het lot van de gewone arbeider, zo wist opa Jacobi te vertellen. Het gewone werkvolk zou echt brodeloos worden als zulke invoelende bazen het niet langer zo goed met hen voorhadden. Hoe opa dat wist en van wie? Tja, zou opa’s kijk op de wereld soms voortvloeien uit het format “ik hou ze dom, dan hou jij ze arm”? We gaan het vraagstuk verkennen van de rollenverdeling bij ‘de opium van het volk’. Tafelgesprekken van een vakbondsman ‘Twee Heren dienen’ wordt een schotschrift op het scherp van de snee, een schrift dat terugvoert naar de pubertijd van de auteur en zijn herinneringen aan de tafelgesprekken van zijn vader. Die was van beroep stoker op de Vaalser Textielfabrieken (VTF). Hij zat daar ook in de ondernemingsraad, dat had je toen net. In zijn weinige vrije tijd was hij tevens lid van de nieuwerwetse parochieraad van de toen gloednieuwe, inmiddels alweer lang opgeheven … Lees meer

Het Refugium, de geheime tegenhanger van het Vagevuur *

Het was de hoogleraar Jan Thurlings van wie uw auteur in zijn eerstejaarscolleges leerde dat als je een verschijnsel op meer dan één dimensie kunt categoriseren (bij voorbeeld zowel wit/zwart als koud/warm), het verstandig is om die dimensies te kruistabelleren en zo te checken of je alle varianten van dat verschijnsel wel onder ogen hebt. Dat inzicht resulteerde later in de vraag van uw auteur of, als er een voorgeborgte is bij de hemel in de vorm van het vagevuur, er niet ook zo’n voorgeborgte bestaat bij de hel?! Zo ja, dan moet de existentie daarvan wel vertrouwelijk zijn, hoogst geheim. Het staat immers niet vermeld in de katechismus die uw auteur in de vorm van voorgegeven vragen en bijbehorende standaardantwoorden uit het hoofd moest leren bij de godsdienstlessen eind lagere school. En als dat helse voorgeborgte geheim is, moet daarvoor ook redenen zijn.  We gaan heel voorzichtig uit op onderzoek in de betegelde gang naar de hemelpoort die – zoals we eerder al zagen – aan de overkant ligt van de poort van de hel, op het hemelse plein. Kale engelen in lange leren jassen In ‘De tegenhanger van het vagevuur’ draalt de auteur halverwege de hem intussen vertrouwde, … Lees meer